Sürdürülebilirlik raporlaması, işletmelerin ESG (Environment, Social, Governance) ya da Türkçe ifadeyle ÇSY (Çevre, Sosyal, Yönetişimsel) bağlamında gerçekleştirdiği faaliyetlerini paydaşlarıyla paylaştığı en önemli sürdürülebilirlik iletişimi aracı. Bu durum raporlama süreçlerini işletmeler için önemli kılarken aynı zamanda doğru raporlama yapma zorunluluğunu de beraberinde getiriyor.

Sürdürülebilirlik raporlarında yol gösterici olması ve uluslararası düzeyde karşılaştırılabilirliği sağlamak adına raporlama standartları kullanılıyor. Ancak önceki yazımızda bahsettiğimiz gibi pek çok farklı odak noktasına sahip raporlama standartının olması ve farklı kuruluşların yayınladığı standartların varlığı raporlayıcıların standart seçimi konusunda zorlanmalarına neden olmakta. Süreci zorlaştıran bir diğer etken ise raporlama standartları dünyasında yaşanan hızlı ve radikal değişimler. Bu yazımızda son gelişmeler ile güncel haline ulaşan raporlama dünyasına genel bir bakış atalım.

Sürdürülebilirlik raporlarının giderek önem kazanmasıyla raporun muhatabı paydaşlara, önemlilik konularına ve paylaşılmak istenen verilere göre raporlama standartlarının tercih edilmesi giderek karmaşıklaştı, bunun asli nedeni birden fazla standart ve çerçevenin varlığı. Söz konusu karmaşıklığı gidermek adına bazı standartların ve çerçevelerin konsolide edilmesi sonucunda halihazırda 3 uluslararası sürdürülebilirlik raporlaması standardından bahsedebiliyoruz. Bu noktaya gelinceye dek geçirilen yolculukta ismini sıklıkla duyduğumuz bazı standartlar ve çerçeveler mevcut olanlara dahil edildiği için artık müstakil olarak yürürlükte değiller. Bunlara kısaca göz atmamız gerekirse;

SASB&IIRC: 2011 yılında 'Sürdürülebilirlik Muhasebesi Standartları'nı geliştirmek amacıyla ABD’de kurulan ve ESG konularını finansal açıdan değerlendiren SASB (Sustainability Accounting Standards Board-Sürdürülebilirlik Muhasebesi Standartları Kurulu) 2021 yılının ortalarında IIRC (The International Integrated Reporting Council- Uluslararası Entegre Raporlama Derneği) ile birleşerek VRF’i (Value Reporting Foundation-Değer Raporlama Vakfı) kurarak varlığını tamamladı.

VRF: 2021 yılında konsolidasyon ile faaliyete geçen VRF, Entegre Düşünce İlkeleri, Entegre Raporlama Çerçevesi ve SASB Standartları olmak üzere 3 temel kaynakla yatırımcıların karar süreçlerinde rol oynamıştır.

IFRS (International Financial Reporting Standards-Uluslararası Finansal Raporlama Standartları) Vakfı 2021’de Glasgow’daki COP26’da sürdürülebilirlik alanındaki raporlama faaliyetlerini desteklemek için ISSB’yi (International Sustainability Standards Board-Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu) kurduklarını duyururken ve aynı toplantı kapsamında VRF’in de 2022 yılında IFRS’e konsolide olduğu açıklaması yapıldı. Bu şartlar altında SASB ve IR, VRF kapsamında IFRS’in parçası durumuna geldi.

TCFD: 2017 yılında şirketlerin piyasa şeffaflığını ve daha bilinçli sermaye tahsisini desteklemek için daha iyi bilgi sağlamasına yardımcı olmak amacıyla tasarlanmış iklimle ilgili mali açıklama önerilerini yayınlayan TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures-İklimle İlgili Mali Açıklamalar Görev Gücü) 2023 yılına kadar görevini sürdürmüş, 2023 yılının Ekim ayında yayınladıkları durum raporu sonrasında IFRS Vakfı'ndan şirketlerin iklimle ilgili açıklamalarındaki ilerlemenin izlenmesini devralmasını isteyerek görevi tamamlamıştır.

CDSB: Küresel sekretaryası CDP’nin (Carbon Disclosure Project-Karbon Saydamlık Projesi) yaptığı ve iklim değişikliğiyle ilgili bilgilerin finansal raporlama çerçevesinde değerlendirilmesini sağlayan CDSB (Climate Disclosure Standards Board- İklim Saydamlık Standartları Kurulu) 2022 yılının Ocak ayında IFRS’e konsolide olmuştur.

Tüm bu gelişmeler ışığında halihazırda uluslararası düzeyde kullanılan sürdürülebilirlik raporlaması standartları;

· Konsolide olan standartları bünyesinde toplayan IFRS’in IFRS S1 ve S2 standartları,

· Temmuz 2023’te EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group- Avrupa Finansal Raporlama Danışma Grubu) tarafından 12 set olarak hazırlanan ESRS (European Sustainability Reporting Standards-Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları)

· İşletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını raporlamaları konusunda uluslararası düzeyde en çok tercih edilen raporlama standartlarından olan GRI (Global Reporting Initiative-Küresel Raporlama Girişimi) Standartları.

Gelecek yazılarda ayrıntılı olarak değinecek olduğumuz bu 3 standart, işletmelerin sürdürülebilirlik raporları için; faaliyet gösterdikleri sektör, kapsam ve ölçek, hitap etmek istedikleri paydaş gibi birçok kritere dayanarak tercih etmeleri gereken standartlardır. Raporlama alanında yeni işletmeler ve raporlayıcı adaylarından en sık gelen soru ise, hangi standardın hangi işletmeler için doğru tercih olacağı sorusu. Bu sorunun yanıtını verebilmemiz için raporun kime yönelik hazırlandığını ifade eden 'paydaş' ve ‘önemlilik’ konuları karşımıza çıkıyor.

Bir sonraki yazımızda ‘Önemlilik’ kavramının ne olduğuna ve raporlama standartları özelinde ‘Finansal Önemlilik’ ‘Etki Önemliliği’ ve ‘Çifte Önemlilik’ konularına değineceğiz. Sürdürülebilirlik Raporlaması'na dair temel konuların özet açıklamaları ve en çok sorulan soruların yanıtları için bizi takip etmeye devam edin.

Sürdürülebilirlik eğitimleri, stratejileri ve sürdürülebilirlik raporlaması ihtiyaçlarınız için sertifikalı ekibimiz ile hizmetinizdeyiz.